Chỉ số tiểu đường, chìa khóa phát hiện và kiểm soát bệnh hiệu quả

98 lượt xem

Tiểu đường là căn bệnh nguy hiểm tại Việt Nam, là nguyên nhân gây tử vong thứ 3 chỉ sau bệnh tim mạch và ung thư. Nó còn được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì diễn tiến từ từ, triệu chứng không rõ ràng, đến khi người bệnh phát hiện thì đã có những biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, mù lòa, suy thận… Vì vậy, việc chẩn đoán bệnh sớm thông qua các chỉ số tiểu đường đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Chi số tiểu đường

1. Glucose máu - chỉ số tiểu đường quan trọng nhất
Bệnh tiểu đường (hay còn gọi là đái tháo đường) là một bệnh rối loạn chuyển hóa mạn tính xảy ra khi cơ thể mất đi khả năng sử dụng hoặc sản xuất ra hocmon insulin một cách thích hợp. Ở người khỏe mạnh, tuyến tụy sản sinh ra insulin để giúp cơ thể dự trữ và sử dụng đường từ thức ăn được đưa vào. Khi cơ thể có những bất thường ở khả năng tiết và sử dụng insulin sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lượng glucose trong máu. Chính vì vậy chỉ số glucose máu (đường huyết) là chỉ số tiểu đường đầu tiên và quan trọng nhất để phát hiện cũng như theo dõi điều trị bệnh.

- Chỉ số glucose ở người bình thường
Glucose là nguồn năng lượng chính nuôi dưỡng hoạt động của các tế bào trong cơ thể, được chuyển hóa từ các loại thực phẩm mà chúng ta ăn uống hàng ngày. Trong máu của người bình thường, glucose luôn được duy trì ở mức nhất định để đảm bảo hoạt động của toàn cơ thể diễn ra hàng ngày:


 Glucose ngẫu nhiên: <140 mg/dl (tức dưới 7,8 mmol/l).
 Glucose lúc đói (8 tiếng sau khi ăn): 72 - 110 mg/dl (tức 4,0 - 5,6 mmol/l).
 Glucose đo trước khi đi ngủ: 100 - 150 mg/l (tức 6 - 8,3 mmol/l).

- Chỉ số Glucose trong máu bao nhiêu là tiểu đường?
 Thông thường, khi chẩn đoán bệnh tiểu đường, bác sĩ sẽ thực hiện nghiệm pháp đo chỉ số glucose lúc đói, kết quả là 126 mg/dl (7 mmol/l) trở lên thì xác định là bệnh tiểu đường. Nghiệm pháp này thường được thực hiện 2 lần liên tiếp, cách nhau 1-2 tuần để có kết quả chính xác hơn, bởi đôi khi chỉ số này có những dao động lên xuống bất thường do hoàn cảnh người bệnh.
 Nếu mức glucose đo lúc đói trong khoảng 101 - 126 mg/dl (6,1 - 7 mmol/l) thì đang nằm trong giai đoạn bị rối loạn dung nạp đường huyết (hay tiền tiểu đường). Có khoảng 40% người tiền tiểu đường tiến triển thành mắc bệnh tiểu đường sau 4 - 5 năm. Cho nên, người bệnh cũng không nên chủ quan nếu glucose đang trong khoảng chỉ số này, tránh để bệnh nặng rồi mới điều trị vì vừa kém hiệu quả lại tốn nhiều chi phí.

2. HbA1c- chỉ số tiểu đường quan trọng khác cần lưu ý
HbA1c là một loại hemoglobin liên kết với đường glucose, nó đại diện cho tình trạng gắn kết của đường trên Hb hồng cầu. HbA1c tồn tại trong suốt đời sống hồng cầu, phản ánh tình trạng glucose máu trong 3 tháng vừa qua của bệnh nhân đã được kiểm soát tốt hay chưa.

Rất nhiều bệnh nhân khi kiểm tra thấy chỉ số glucose vẫn trong mức cho phép, nhưng luôn cảm thấy mệt mỏi hay vẫn gặp những biến chứng bệnh tiểu đường như: mờ mắt, tê bì chân tay… Điều này được lý giải do việc đo glucose chỉ cho thấy giá trị đường huyết ở thời điểm làm xét nghiệm và chỉ số này dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như thuốc, thức ăn, tình trạng sức khỏe (mất ngủ, ốm…) của người bệnh. Chỉ số đường huyết dao động lên xuống thất thường trong thời gian dài gây ra biến chứng ở người bệnh tiểu đường.

Chính vì vậy, việc đo thêm chỉ số HbA1c phản ánh trung thực hơn về lượng đường huyết trung bình trong 3 tháng, qua đó sẽ giúp đánh giá đúng hiệu quả điều trị để có điều chỉnh hợp lý, phòng ngừa tốt hơn biến chứng tiểu đường.
Chỉ số HbA1c tốt nhất nên được kiểm soát dưới 6,5%. Chỉ số HbA1c càng cao thì càng làm tăng nguy cơ phát triển các biến chứng tiểu đường.

Theo các chuyên gia về tiểu đường, để thay đổi chỉ số HbA1c, người bệnh cần kiểm soát đường huyết 24 giờ hàng ngày, liên tục qua một chế độ dinh dưỡng hợp lý, lối sống thích hợp. Ngoài ra, người bệnh nên bổ sung thêm các thảo dược kết hợp với nguyên tố vi lượng như: dây thìa canh, mướp đắng, hạt methi, magie, kẽm, selen, acid alpha lipoic…có tác dụng ổn định đường huyết, kiểm soát tốt chỉ số tiểu đường HbA1c và ngăn ngừa các biến chứng tiểu đường.

Gửi câu hỏi

upload/files/2019/tieu-duong-tuyp-2.jpg

Phác đồ điều trị đái tháo đường type 2 có cần insulin không?

Thực tế trong phác đồ điều trị đái tháo đường type 2 cho người bệnh không nhất thiết phải dùng đến sự bổ sung thêm hormon insulin. Tùy thuộc vào từng trường
upload/files/2019/59953b72394e7_1502952306.jpg

Chế độ ăn cho người tiểu đường tuýp 2: Nên ăn và kiêng ăn gì?

Chế độ ăn cho người tiểu đường tuýp 2 như thế nào để vừa ổn định được đường huyết và vừa phòng ngừa được những biến chứng nguy hiểm của bệnh ? Câu trả lời r
upload/files/2019/tien-dai-thao-duong-la-gi.jpg

Tiền đái tháo đường là gì ? Có nguy hiểm không ?

Tiền đái tháo đường không được coi là một bệnh lý mà là chỉ một tình trạng rối loạn chuyển hóa bất thường của cơ thể. Tiền tiểu đường tuy kh&
upload/files/2019/an-gi-de-phong-tieu-duong.jpg

Ăn gì phòng bệnh tiểu đường ? 6 loại thực phẩm nên bổ sung đều đặn

Bệnh tiểu đường là căn bệnh mạn tính rối loạn chuyển hóa có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm mà hiện nay chưa có cách chữa khỏi hoàn toàn. Do
upload/files/2019/bienchungtieuduong.PNG

Người bị tiểu đường nên ăn gì để gì để đường huyết đẹp, phòng biến chứng

Với người bệnh đái tháo đường thì 2 vấn đề quan trọng luôn là ưu tiên hàng đầu là kiểm soát đường huyết ổn định và phòng ngừa xảy ra bi